Trong các sự kiện biểu diễn, từ sân khấu ca nhạc, hội nghị cho đến những buổi biểu diễn ngoài trời quy mô lớn, hệ thống âm thanh biểu diễn đóng vai trò quyết định trong việc truyền tải cảm xúc và tạo nên trải nghiệm âm thanh trọn vẹn cho khán giả.
Vậy một hệ thống âm thanh biểu diễn chuyên nghiệp gồm những gì, và cách các thiết bị phối hợp với nhau như thế nào để tạo nên một tổng thể âm thanh mạnh mẽ, chính xác và ổn định? Cùng Auvista tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Hệ thống âm thanh biểu diễn là gì?
Hệ thống âm thanh biểu diễn là tập hợp các thiết bị thu, xử lý, khuếch đại và phát âm thanh nhằm phục vụ cho hoạt động biểu diễn trực tiếp. Tùy theo quy mô và không gian, có thể chia làm hai nhóm chính:
- Âm thanh sân khấu trong nhà: thường dùng cho hội trường, nhà hát, trung tâm biểu diễn hoặc sự kiện tại không gian kín.
- Âm thanh sân khấu ngoài trời: yêu cầu công suất lớn, khả năng phủ âm xa và độ bền cao để hoạt động ổn định trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Dù ở quy mô nào, một hệ thống âm thanh biểu diễn chuyên nghiệp cũng cần đảm bảo đầy đủ các thiết bị chủ đạo như loa, amply công suất, bàn mixer, thiết bị xử lý tín hiệu và micro. Mỗi thành phần giữ một vai trò riêng trong việc tái tạo âm thanh mạnh mẽ, rõ ràng và ổn định, giúp buổi biểu diễn diễn ra trọn vẹn và chuyên nghiệp nhất.
Hệ thống loa trong âm thanh biểu diễn
Loa Line Array
Loa line array là thành phần trung tâm trong hệ thống âm thanh biểu diễn chuyên nghiệp. Với thiết kế module có thể ghép thành cụm treo theo chiều dọc, loa line array cho khả năng phủ âm đồng đều cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, giúp âm thanh đến được mọi vị trí khán giả với cùng chất lượng. Cấu trúc định hướng mạnh mẽ cho phép âm thanh lan tỏa xa mà vẫn kiểm soát được hiện tượng phản xạ, tránh hiện tượng dội âm từ trần hoặc tường.
Các thương hiệu phổ biến được sử dụng nhiều hiện nay gồm: Lynx Pro Audio, JBL, Omega,....
Loa Subwoofer (hay loa siêu trầm)
Loa subwoofer là thiết bị không thể thiếu trong hệ thống âm thanh biểu diễn. Với khả năng tái tạo dải tần số thấp từ 30–120 Hz, loa sub mang đến chiều sâu, độ dày và năng lượng cho tổng thể âm thanh. Nhờ đó, các bản nhạc, hiệu ứng sân khấu hay giọng hát đều trở nên mạnh mẽ, sống động và đầy cảm xúc hơn. Thông thường, loa subwoofer được bố trí trên sàn hoặc đặt cụm hai bên sân khấu để tạo hiệu ứng trầm đồng đều trên toàn không gian.
Loa Monitor (hay loa kiểm âm)
Loa monitor hướng âm thanh về phía người biểu diễn, giúp ca sĩ hoặc ban nhạc nghe rõ phần thể hiện của mình để giữ nhịp và tông ổn định.
Loa monitor thường có góc phủ hẹp, đặt ngay phía trước vị trí biểu diễn hoặc sử dụng dạng in-ear monitor cho sân khấu chuyên nghiệp.
Bộ khuếch đại âm thanh (Amplifier)
Bộ khuếch đại âm thanh, hay amplifier là thiết bị khuếch đại tín hiệu âm thanh từ mixer hoặc bộ xử lý trước khi truyền tới loa.
Với hệ thống sân khấu, công suất của amplifier cần đáp ứng ít nhất 1,5 lần công suất danh định của loa để đảm bảo hiệu suất tối ưu và tránh méo tiếng.
Tiêu chí chọn amplifier cho biểu diễn:
- Độ ổn định cao, có khả năng làm việc liên tục.
- Hỗ trợ mạch bảo vệ quá tải, ngắn mạch và nhiệt độ.
- Có khả năng kết nối DSP để kiểm soát công suất và tín hiệu chính xác.
Bàn Mixer
Bàn mixer là thiết bị điều phối và cân chỉnh toàn bộ tín hiệu âm thanh trong hệ thống biểu diễn. Tín hiệu từ micro, nhạc cụ và thiết bị phát nhạc được đưa vào mixer để xử lý, cân bằng và phối trộn trước khi truyền đến bộ khuếch đại công suất, giúp đảm bảo chất lượng âm thanh ổn định và hài hòa trên sân khấu.
Hiện nay có hai loại bàn mixer chính:
Analog Mixer
Analog mixer được sử dụng phổ biến trong các hệ thống âm thanh vừa và nhỏ nhờ thao tác dễ hiểu, chi phí đầu tư thấp và tính trực quan cao. Người vận hành có thể can thiệp nhanh vào các núm điều chỉnh để thay đổi âm lượng, tần số hay hiệu ứng. Tuy nhiên, loại mixer này bị giới hạn ở khả năng lưu preset, xử lý tín hiệu chi tiết và truyền dẫn ở khoảng cách xa.
Digital Mixer
Digital mixer mang lại khả năng điều khiển linh hoạt và chính xác hơn, cho phép người dùng vận hành từ xa thông qua phần mềm hoặc thiết bị di động. Bàn mixer số có thể xử lý đồng thời nhiều kênh âm thanh, hỗ trợ các giao thức truyền dẫn hiện đại như Dante, AES67, AVB, và lưu cấu hình sẵn cho từng chương trình. Nhờ đó, digital mixer trở thành lựa chọn tối ưu cho các sân khấu chuyên nghiệp hoặc sự kiện có yêu cầu cao về hiệu suất và độ ổn định âm thanh.
Micro
Micro là thiết bị đầu vào quan trọng nhất trong hệ thống âm thanh biểu diễn, quyết định đến độ chi tiết và cảm xúc mà khán giả cảm nhận được. Với các buổi biểu diễn chuyên nghiệp, việc lựa chọn micro chất lượng, phù hợp với không gian sân khấu là yếu tố then chốt để đảm bảo tín hiệu âm thanh luôn rõ ràng, tự nhiên và không bị nhiễu.
Thiết Bị Xử Lý Tín Hiệu
Ngoài mixer, hệ thống âm thanh biểu diễn còn sử dụng nhiều thiết bị xử lý chuyên dụng nhằm tinh chỉnh và bảo vệ hệ thống.
DSP / Crossover
Thiết bị phân chia tín hiệu theo dải tần số (thấp, trung, cao), căn chỉnh độ trễ (delay), pha và equalizer cho từng nhóm loa.
DSP giúp tối ưu khả năng phối hợp giữa loa full, loa sub và monitor, đảm bảo âm thanh hài hòa, không chồng lấn tần số.
Equalizer (EQ)
Là thiết bị dùng để cân bằng tần số, khử hú rít và điều chỉnh âm thanh phù hợp với đặc tính không gian.
Compressor
Giới hạn tín hiệu đầu ra để bảo vệ loa, tránh hiện tượng méo hoặc quá tải khi biểu diễn ở mức âm lượng cao.
Effect (Reverb / Echo)
Tạo hiệu ứng vang, hồi âm giúp giọng hát tự nhiên và sống động hơn.
Một hệ thống âm thanh biểu diễn chuyên nghiệp không chỉ là tập hợp của nhiều thiết bị mạnh mẽ, mà còn là sự phối hợp đồng bộ giữa kỹ thuật thiết kế, lựa chọn thiết bị và cân chỉnh âm học chính xác. Việc lựa chọn đúng sản phẩm chất lượng cao đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hiệu suất, độ phủ âm và độ bền cho toàn bộ hệ thống.
Với vai trò là đơn vị tư vấn và phân phối thiết bị âm thanh chuyên nghiệp, Auvista mang đến danh mục sản phẩm đa dạng từ các thương hiệu hàng đầu thế giới, đáp ứng mọi nhu cầu về sân khấu, biểu diễn, từ quy mô nhỏ đến lớn.
Auvista cam kết cung cấp thiết bị chính hãng, tư vấn lựa chọn tối ưu, giúp các đơn vị thiết kế – thi công đạt được chất lượng âm thanh sống động, trung thực và đạt chuẩn quốc tế.
